Wat doet een burgemeester?

Wat doet een burgemeester allemaal? En wat moet hij kunnen? Moet een burgemeester per se een ‘hij’ zijn? Nee, natuurlijk niet! De laatste jaren schommelt het aantal vrouwelijke burgemeesters rond 27% van het totaal van 345 burgemeesters in Nederland. De volgende burgemeester van Waalre zou dus zomaar een burgermoeder kunnen zijn, in plaats van een burgervader! In dit artikel wisselen we daarom ‘hij’ en ‘zij’ af.

Boegbeeld

De burgemeester is waarschijnlijk de bekendste bestuurder van een gemeente. De meeste inwoners kennen wel het gezicht van hun burgemeester. Je ziet hem, of haar, bijvoorbeeld in het dorp, bij een bijzondere gelegenheid. Hij ontvangt dan mensen of houdt een toespraak. Dikke kans dat hij geregeld in de krant staat. De burgemeester is namelijk altijd de eerste vertegenwoordiger van de gemeente. Hij treedt ook op als woordvoerder van de gemeente bij belangrijke kwesties, ook bijvoorbeeld in de regio. Maar een burgemeester is meer dan een boegbeeld van de gemeente.

Spilfiguur

De burgemeester is ook voorzitter en lid van het college van burgemeester en wethouders en ze is voorzitter van de gemeenteraad. Ze is dus een belangrijke spilfiguur in het bestuur. Om vergaderingen voor te kunnen zitten, moet de burgemeester natuurlijk goed gesprekken en debatten kunnen leiden. Daar hoort goed luisteren ook bij. En goed onder woorden brengen wat ze zelf bedoelt.

Openbare orde en veiligheid

De burgemeester is ook verantwoordelijk voor openbare orde en veiligheid. Dat betekent dat hij ook de baas is over de inzet van politie en brandweer. Daarover overlegt de burgemeester in het zogeheten driehoeksoverleg met de officier van justitie en de politiechef. Ook crisisbeheersing en rampenbestrijding horen hierbij. Maar deze taken zijn ondergebracht van de Veiligheidsregio, waar alle burgemeesters in een bepaald gebied in zitten. Dat doen burgemeesters dus niet alleen, maar sámen.

Verantwoording afleggen aan de raad

Per gemeente kan een burgemeester ook nog andere taken op zich nemen. Dat hangt af van de portefeuilleverdeling binnen het college van burgemeester en wethouders. Wat wel overal hetzelfde is: voor álle taken die de burgemeester uitvoert legt ze verantwoording af aan de gemeenteraad.

Wat moet een burgemeester kunnen?

Er is geen opleiding of school om het vak van burgemeester te leren. Wel hebben de meeste burgemeesters in andere banen ervaring opgedaan die ze kunnen gebruiken. Het gaat dan vaak om bestuurservaring bij de overheid. Zo zijn ze bijvoorbeeld wethouder, Tweede Kamerlid of al in een andere gemeente burgemeester geweest.

Het is echt wel een moeilijk beroep! Meestal moet iemand wel wat ervaring meebrengen om het als burgemeester naar de zin te hebben. Burgers zijn in deze tijd zelfbewust en mondig. De inwoners van Waalre voelen zich gelukkig heel erg betrokken bij wat de gemeente doet. Ze weten wat ze belangrijk vinden en ze laten ook van zich horen. Ook de gemeenteraadsleden, met natuurlijk allemaal hun eigen, verschillende standpunten, profileren zich zelfbewust en krachtig. Als burgemeester is het ontzettend belangrijk om met al die mensen te kunnen praten, goed te luisteren en waar nodig de eigen mening bij te stellen.

Maar als burgemeester kun je het natuurlijk ook weer niet iedereen naar de zin maken. En dus moet een burgemeester ook stevig in zijn of haar schoenen staan en spanningen kunnen relativeren. Het burgemeesterschap in een gemeente als Waalre is een leuke, uitdagende functie voor iemand die plezier heeft in het omgaan met heel verschillende, heel betrokken mensen en met alle emoties die daar soms bij komen kijken.