Denken in mogelijkheden en samen dingen oplossen
Een overheid (rijk, provincie of gemeente) neemt gemakkelijk veel taken op zich. De samenleving vraagt daar ook om. Na vragen en signalen uit de maatschappij en de media bedenkt de overheid oplossingen en regels voor problematische situaties. Die duidelijkheid is vaak fijn en nodig. Maar het heeft ook grote voordelen als de overheid minder bepaalt.
- Minder regels betekent meer vrijheid en minder rompslomp.
- Als burger voelen we dat de overheid er vertrouwen in heeft dat we verantwoordelijkheid dragen voor onszelf en elkaar.
- Als de overheid minder verantwoordelijkheid neemt, hebben we als burgers meer ruimte om actief en creatief verantwoordelijkheid te nemen.
- Minder regels hebben kost minder geld en energie. Om veel regels te bedenken, uit te voeren en controleren, moet de overheid namelijk veel mensen in dienst hebben.
De Wmo in de toekomst
De Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) is een wet die op deze inzichten is afgestemd. Deze wet regelt een aantal verantwoordelijkheden op het gebied van ondersteuning en zorg voor kwetsbare groepen in de samenleving. Het belangrijkste doel van de Wmo is dat iedereen moet kunnen meedoen in de samenleving en in staat is zo zelfstandig mogelijk te leven. Het is niet de bedoeling dat de gemeente dit allemaal zelf dóet. De wet vraagt de gemeente ervoor te zorgen dat de mensen ergens terecht kunnen voor de ondersteuning die ze nodig hebben. Dat betekent dat de gemeente op een andere manier dan in het verleden kijkt naar mogelijkheden om welzijn, zorg en ondersteuning vorm te geven. Daarbij is nadrukkelijker eerst de samenleving zelf aan zet.
Investeren in zelfredzaamheid
In plaats van te proberen allerlei dingen te regelen en op te lossen, wil de gemeente stimuleren dat mensen zichzelf en elkaar helpen. Niet langer de overheid draagt als eerste verantwoordelijkheid voor problemen in de directe omgeving van de inwoners en ondernemers. Het is heel belangrijk dat mensen waar mogelijk zelf en met elkaar kwesties in hun directe omgeving oppakken en elkaar ruimte geven en ondersteunen waar dat nodig is. Niet alleen omdat dat de overheid tijd en geld bespaart. Hoe belangrijk dat ook is in het licht van de vergrijzing van de samenleving, het is niet het enige doel van de Wmo. Een belangrijk doel van de Wmo is de samenleving sterker te maken. Mensen worden sterker als ze zelf en met elkaar kunnen denken in mogelijkheden en samen dingen kunnen oplossen. Daarom investeert de gemeente in het kader van de Wmo bijvoorbeeld in de ondersteuning van Mantelzorgers en vrijwilligers. Daarom steekt de gemeente energie in opvoedingsondersteuning. Daarom bevordert de gemeente in maatschappelijke participatie van mensen met een beperking. Ook op de andere terreinen van de Wmo kijkt de gemeente allereerst naar mogelijkheden om vanuit de samenleving zelf te zorgen dat mensen mee kunnen doen en ondersteund worden. Pas als dat écht niet mogelijk is, komt de gemeente in beeld.
Samen onderzoeken wat nodig is
Ook als de gemeente wel een directe rol speelt in het oplossen van knelpunten zal eerst worden gekeken naar de eigen kracht en verantwoordelijkheid. Altijd wordt gekeken naar wat iemand zelf kan doen en wat zijn of haar sociale netwerk kan doen. Als daarbij aanvullende hulp nodig is wordt gezamenlijk en zorgvuldig gekeken wat de mogelijkheden en belemmeringen zijn en welke oplossingen nodig zijn om ervoor te zorgen dat iemand mee kan blijven doen. Dat betekent dat er niet een bepaald aanbod is waar mensen altijd recht op hebben. Samen met mensen wordt gekeken naar wat zij nodig hebben om te kunnen participeren en zich te kunnen redden. Pas als het echt nodig is, worden daarbij hulpmiddelen (bijv. een scootmobiel) of voorzieningen (bijv. huishoudelijke hulp) ingezet. Het verstrekken van zulke middelen, is dus altijd het resultaat van een zorgvuldige inventarisatie van de ondervonden beperkingen en nooit een uitgangspunt van het gesprek.